تاریخ شروع: ۱۴۰۱/۱۲/۲۰تاریخ پایان: ۱۴۰۱/۱۲/۲۰تعداد بازدید: ۵۸ برای مواجهه صحیح با فضای مجازی نیاز است تا یک فضای مجازیِ دنبالکننده ارزشها و نظامات اسلامی در گستره جهانی ایجاد کنیم
نوع رویداد: جلسات و مجامع
سطح برگزاری: سراسری
آدرس محل برگزاری: قم - دفتر مطالعات اسلامی و ارتباطات حوزوی مرکز ملی فضای مجازی
محورهای رویداد: به گزارش روابط عمومی دفتر مطالعات اسلامی و ارتباطات حوزوی مرکز ملی فضای مجازی، نشست فرصتها و تهدیدهای حکمرانی اسلام در فضای مجازی از سلسله نشستهای علمی حکمرانی اسلام در فضای مجازی به همت دفتر مطالعات اسلامی و ارتباطات حوزوی مرکز ملی فضای مجازی، به مناسبت سالروز تشکیل شورای عالی و مرکز ملی فضای مجازی(روز فضای مجازی) برگزار گردید.
در این نشست، حجتالاسلاموالمسلمین حاجی حسینی، رئیس دفتر مطالعات اسلامی و ارتباطات حوزوی مرکز ملی فضای مجازی اظهار داشت:
برای استفاده صحیح و درست از فضای مجازی نیاز است تا یک فضای مجازیِ دنبالکننده ارزشها و نظامات اسلامی در گستره جهانی ایجاد کنیم، یعنی فضای مجازیای داشته باشیم که یک فضای مجازی کپیبرداریشده از غرب نیست و از طرفی فضای مجازی غربی هم نیست. اگرچه شاید برای یک برهه بسیار کوتاهی به جمعبندی برسیم که لازم است کپیبرداریهایی از فضای مجازی غربی داشته باشیم، اما مواجهه صحیح ما با فضای مجازی، مواجههای است که ساختارهای فضای مجازی بر مبنای اسلام متحول شده باشد؛ اینجاست که میتوان گفت حکمرانی اسلام در فضای مجازی شکل گرفته و پیاده شده است. رسالت نظام اسلامی اساساً پیادهسازی ساختارهای اسلامی در کلیت نظام و زیستبوم مردم است؛ حال یک موقع زیستبوم مردم در فضای واقعی تعریف میشود و زمانی دیگر در فضای مجازی تعریف میشود. اگرچه شاید در برهه کوتاهی از باب ضرورت لازم باشد که ما برخی از قواعد و احکام الهی را در برخی شبکههای کپیبرداریشده از شبکههای غربی پیاده کنیم اما اگر با این وضعیت خیال کنیم که این شبکهی اجتماعی، اسلامی شده، اشتباه کردهایم! راهبرد صحیح این است که فضای مجازی ما ذیل ولایت ولیّ فقیه، بر ساختارها و قوانین اسلامی پیاده شده باشد درغیر این صورت قاعدتاً حکمرانی اسلامی از نگاه ما محقق نخواهد شد.
وی ادامه داد: فضای مجازی ساحتهای مختلف زندگی بشر را مدنظر قرار داده و خدمات مختلفی ارائه میدهد. ما باید مجموع این خدمات را در فضای مجازی مبتنی بر الگوی اسلامی طراحی و ارائه دهیم، در آن زمان جوامع و مردم دنیا احساس نیازی به نظام استکباری پیدا نمیکنند، مگر احساس نیازهای خلاف شرع و خلاف قانون که البته چنین نیازهایی با فضای مجازی تحت حکمرانی اسلامی برآورده نخواهد شد. برای راهاندازی فضای مجازی اسلامی(فضای مجازی تحت حکمرانی اسلام)، فرصتها و تهدیدهایی وجود دارد که به برخی از مهمترین آنان اشاره میشود.
حجتالاسلام حاجی حسینی با بیان اینکه نخستین فرصت، مسئلهی بازار است، تصریح کرد: در بحث حکمرانی اسلامی در فضای مجازی مسئلهای که مطرح میشود این است که آیا در جامعه (یا به بیان اقتصاددانها بازار)، تقاضای وجود چنین فضای مجازی وجود دارد؟! بنده اعتقادم این است که مردم دنیا، از غرب و شرق تا امریکا، اروپا و افریقا تشنهی اسلام هستند اما نمیدانند اسلام چیست! تشنهی محتوایی هستند که ما میدانیم آن محتوا را اسلام دارد اما آنها نمیدانند، آنها فقط دنبال راهی میگردند که از این پوچی که در آن گرفتار شدند، نجات پیدا کنند. پس بازار و تقاضا و تشنگی آن وجود دارد اما ما نتوانستیم این محتوا را عرضه کنیم. فرصت دوم، بیمرزی فضای مجازی یا به بیان دیگر امکان ارتباط با این بازار میباشد. فضای مجازی به سمت بیمرزی و عدم دخالت حاکمیتها پیش میرود اما آنهایی که خودشان از قدرتهای فضای مجازی هستند، میتوانند در آن حیطه و سطح به مبارزه بپردازند. کسانی که قدرت فضای مجازی در اختیارشان نیست، یقیناً مجبورند که نسبت به نرمافزارها، سکوها، محتواها، و بهطورکلی فضای مجازی عرضهشده بر کشور، تن دهند. به همین جهت است که ما اعتقاد داریم که حتماً و فوراً بایستی جزو قدرتهای اول دنیا در فضای مجازی شویم و حقیقتاً این امکان را داریم که یکی از 2 قدرت برتر جهان باشیم. خصلت «بیمرزی» فضای مجازی از جمله فرصتهای ما میباشد، چراکه اگر بخواهیم به کشوری ورود کنیم، نیازی به کسب اجازه از دولت و حاکمیت آن کشور و هماهنگی قبلی نیست و بهطور مستقیم میتوانیم با مردم (کاربران) ارتباط بگیریم. ما در جنگ حکمرانی نباید کوتاه بیاییم ولی تا الان منفعل بودیم، تا امروز آنها حمله میکردند و ما دفاع میکردیم اما با به وجود آمدن شرایط مطرحشده، ما حمله میکنیم و آنها در موضع تدافعی قرار خواهند گرفت. لذا در ادامه باید به سراغ توانمندیهای اینترنت غیرقابل فیلترکردن برویم تا دولتها نتوانند ما را فیلتر کنند.
وی مردم کنشگر انقلابی را از دیگر فرصتهای حکمرانی اسلام در فضای مجازی برشمرد و افزود: این ویژگی مختص نظام جمهوری اسلامی است. به اعتقاد من 80 درصد مردم جهان، مستضعف فکریاند و نیازمند یاریرساندن اندیشهای هستند. از طرفی ما مردم کنشگری داریم که اتفاقاً بسیار هم فهیماند. پس نیروی عامل را هم داریم و میتوانیم از این فضا استفاده کنیم. یکی دیگر از فرصتهای این فضا، ساختارها و نظامات اختصاصی و صحیح است. مبتنی بر نظامات اسلامی میتوانیم فضای مجازی جدیدی ارائه دهیم. ارزشهای نهادهای مختلف (نهاد سیاسی، نهاد فرهنگی، نهاد اجتماعی، نهاد آموزش و ...) در اسلام کاملاً موجود است و این مسائل باید متناسب با فضای مجازی و فضای موجود جامعه تعریف و فضای مجازی متناسب با آن، بازطراحی شود. لازم به ذکر است که این نظامات قابل اتکا و اعتماد هستند برخلاف ساختارهای ذهن بشری که قابل اتکا و اعتماد نیستند.
رئیس دفتر مطالعات اسلامی و ارتباطات حوزوی مرکز ملی فضای مجازی گفت: وجود رهبری (ولی فقیه) از جمله دیگر فرصتهای ما در فضای مجازی است. بازار وجود دارد، امکان ارتباط با بیمرزی فضای مجازی به وجود آمده، مردم کنشگر انقلابی و متدین (یعنی عامل ارائه خدمت و ارائه محتوا به این بازار) وجود دارد. ساختارها و نظامات و در حقیقت زیرساخت محتوایی حکمرانی اسلامی بر فضای مجازی وجود دارد، حال در این شرایط، رهبری که بتواند این پیوندها را ایجاد کند و خطمشیهای کلی را برای مردم انقلابی ترسیم کند وجود دارد و این کار را میکنند. رهبرانقلاب همواره تعابیری دارند که نشانگر رویکرد تمدنی و فرصتمحور به فضای مجازی است و ماموریتهای فرامرزی برای گفتمان انقلاب اسلامی متصور است. از دیگر فرصتهای اختصاصی ما در فضای مجازی، موضوع شناختهشدگی میباشد. ایران تا حد زیادی به این شناختهشدگی دست پیداکرده است و روحیه استکبارستیزی کشورمان کاملاً برای دنیا جاافتاده است. ادبیات مقاومت برای خیلی از مردم شناختهشده است و خیلی از مردم سراسر دنیا به رهبری جمهوری اسلامی ایران و کل نظام جمهوری اسلامی ایران افتخار میکنند. یقین بدانید اگر کشوری در دنیا، فرصتهای ذکر شده را با هم دیگر داشت، لحظهای معطل نمیکرد و دنیا را بهدستمیگرفت.
وی در ادامه به نقاط ضعف و تهدیدها اشاره کرد و اظهار داشت: در این مسیر نقاط ضعفی هم به چشم میخورد که در ادامه به آن اشاره میکنیم. نخستین نقطهضعف ما وجود بیبصیرتی مدیران و خواص جامعه است. این یک تهدید بسیار جدی است و ما مدیرانی که مانند رهبر انقلاب فکر کنند کم داریم. بسیاری از مدیران ما با استناد به صحبتهای مقام معظم رهبری، 180 درجه یا بعضاً کمتر(درجهاش مهم نیست) با منویات مقام معظم رهبری اختلاف زاویه دارند اما این گمراهی را نمیفهمند و بر آن باور دارند! این موضوع یکی از تهدیدهای بسیار جدی ما است که مانع از رسیدن به حکمرانی جهانی اسلامی میتواند باشد. ضعف در شناخت فضای مجازی از دیگر تهدیدات ما در این حوزه است. فضای مجازی یک فضای بینرشتهای است و کمتر موضوعی از فضای مجازی وجود دارد که افرادی آن را بینرشتهای درک کرده باشند.
حجتالاسلام حاجی حسینی بابیان اینکه تمام مقولات فضای مجازی باید بینرشتهای فهم شود و کلیت فضای مجازی هم باید بینرشتهای فهم شود، تصریح کرد: فضای مجازی یک بحث فنی نیست بلکه یک زیستبوم است. خیلی نگاه سهلاندیشانه است که یک زیستبوم را، از یک یا دو بعد بررسی کنیم و به خیال خودمان اظهارنظر تخصصی کنیم. نگاه به فضای مجازی باید آیندهنگرانه و تحلیلی باشد یعنی نباید خیلی ساده به مسئله نگاه کرد. فضای مجازی در چارچوب نظام سلطه پیاده شده که مؤلفهی اصلی آن نظام سلطه، ثروت و قدرت است. هر طور که بخواهیم به قاعدهی آنها بازی کنیم، به ثروت و یا قدرت آنها کمک کردهایم پس بههیچوجه به قاعده دشمن نباید بازی کرد. حتی اگر خیلی اوقات لازم باشد انسان در زمین دشمن بازی کند اما نباید با قاعده دشمن حرکت کنیم درواقع باید تلاش کنیم قواعد دشمن را به هم بریزیم که این موضوع نیازمند شناخت تحلیلی صحیح از فضای مجازی است. یکی دیگر از نقاط ضعف ما در فضای مجازی، ضعف در شناخت دین است. کسی که میخواهد در فضای مجازی تصمیمسازی یا کنشگری کند، باید به مسائل دینی اشراف داشته باشد لذا پیشگامی حوزه در این عرصه لازم است. هدایت ولایتفقیه، پشتیبانی فکری حوزههای علمیه و کنشگری مردم انقلابی در فضای مجازی، حکمرانی اسلام در فضای مجازی را ایجاد میکند.
وی خاطرنشان کرد: یکی از تهدیدهای جدی دیگر، ترس از ابهت پوشالی امریکا در فناوری است. این ترس آدم را به انفعال میکشاند و کاری میکند که حتی اگر کسی بخواهد اقدامی هم انجام دهد، اقدام انفعالی باشد. کسی که شجاعت دارد در دل این زمین بازی میکند و آن را به نفع خودش میگرداند، زمین خودش را طراحی میکند و به کل مستکبران دنیا تحمیل میکند. یعنی در نهایت دنیا مجبور است فضای مجازی جمهوری اسلامی و حتی پلتفرمهای ذیل حکمرانی جمهوری اسلامی ایران را بپذیرند.
عناوین نشست ها :
سخنرانان :
مخاطبان: